Linux? Wat?
Het besuringssysteem Linux werd in 1991 ontwikkeld door Linus Torvalds, een Finse student aan de universiteit van Helsinki. Geďnspireerd door zijn favoriete OS, Unix, ging Torvalds aan de slag om een intelligent en leuk besturingssyteem te ontwikkelen dat op zowat iedere pc geďnstalleerd zou kunnen worden. Wat ooit begon als de hobby van een idealistisch individu, is momenteel het besturingssysteem geworden waarvan Microsoft CEO Steve Ballmer zegt dat het ‘de grootste bedreiging vormt voor Windows 2000'.
De 'distro’s'
Linux is een gratis alternatief voor Microsoft Windows dat beschikbaar is in verschillende variëteiten, distro’s genoemd (de afkorting van ‘distribution’). In feite is linux niets meer dan een kernel, of basispakket, waaraan iedere distro zijn eigen specifieke franjes en software toevoegt.
Er zijn drie reuzen onder de Linux-distributies: Mandrake Linux, Red Hat Linux en Suse Linux. Bij deze drie distributies ligt de nadruk op gebruiksgemak en grafische pracht. Dit zijn bijgevolg de Linuxdistributies die het meest gelijken op Windows. Voor al deze pracht en praal betaalt de gebruiker natuurlijk een prijs: stabiliteit. Toch zijn Mandrake, Red Hat en Suse volgens ICT-lector Andy C. Deck van de Universiteit van New York besturingssystemen die veel stabieler zijn dan eender welke versie van Microsoft Windows, XP meegerekend.
Vervolgens zijn er distributies die speciaal ontwikkeld werden met het oog op stabiliteit en veiligheid. Distributies zoals Slackware, Debian en Gentoo zijn de perfecte keuze voor mensen die het onderste uit de kan willen halen, en op zoek zijn naar een snel en veilig besturingssysteem. Wanneer u een van deze varianten wenst te gebruiken in een onderwijsomgeving, dan is het raadzaam om iemand in de buurt te hebben die ervaring heeft met Linux of Unix. Bij deze distributies zal er immers heel wat werk verricht moeten worden in een tekstomgeving, dit in tegenstelling tot de grafische interface van de drie reuzedistributies.
De laatste groep van distributies zijn de cd-versies van Linux. Het voordeel van deze distributies (bijvoorbeeld Knoppix, Suse Live-eval of FreeLoader Linux) is dat u ze kunt uitproberen zonder wijzigingen aan te brengen op uw harde schijf. Ze passen op een enkele cd-r, dus u hoeft enkel het cd’tje in de cd-rom-lezer te plaatsen en u bent vertrokken! Bij sommige distributies, zoals Knoppix en Morphix, wordt zelfs een eenvoudig scriptje meegeleverd waarmee je het besturingssysteem na de proefperiode definitief op de harde schijf kunt installeren indien je tevreden bent met de mogelijkheden die Linux te bieden heeft.
Een nadeel van deze cd-versies van Linux is dat ze niet zo snel zijn als de versies die op harde schijf geďnstalleerd worden. Een cd-romspeler kan immers minder snel gegevens benaderen dan een harde schijf.
Waarom Linux gebruiken?
De bekendste reden om Linux te gebruiken is dat het een vrij OS is. Aan andere besturingssystemen zoals Windows XP hangt een prijskaartje van zowat 300 euro, maar de meeste Linuxdistro’s kunnen gratis van het net geplukt worden. Dit is waarom de meeste mensen Linux uitproberen.
Linux is echter niet enkel vrij in de zin van gratis. Het is een OS dat erg in trek is bij mensen die zelf willen beslissen welke software ze wensen te gebruiken en wat ze willen verwijderen. Dit is mogelijk dankzij de General Public License, beter bekend als GPL. Vindt u uw gading niet tussen de browsers die meegeleverd werden met uw distributie, dan kunt u ze eenvoudig verwijderen en de browser van uw keuze downloaden. Probeer je in Windows echter om Internet Explorer te verwijderen, dan leidt dit vaak tot systeeminstabiliteit en soms weigeren bepaalde programma’s zelfs om nog langer op te starten. Er zit met andere woorden niets anders op dan de meegeleverde browser, het bijbehorende e-mailprogramma en nog andere gedwongen software op het systeem te laten staan.
Linux wordt steeds populairder bij beleidsmakers en schoolhoofden omdat er ook steeds meer software beschikbaar wordt voor het Linuxplatform. Tegenwoordig kan men gerust stellen dat er voor ieder essentieel softwarepakket voor Windows een variant voor Linux bestaat. Het pakket Microsoft Office kan bijvoorbeeld vervangen worden door OpenOffice.org. Normaal gezien leest en verstuurt u e-mail met het programma Outlook of Outlook Expres, maar programma’s als K-mail of MozillaMail bieden u dezelfde functionaliteit in een programma dat veel veiliger en minder onderhevig aan virussen is. Enkele alternatieven voor de browser Internet Explorer zijn Mozilla Firebird, K-Meleon of Konqueror. Meestal worden deze open-source-varianten vaker geüpdatet en zijn ze veiliger. In zowat alle gevallen lopen enkel de gebruikers van Microsoft Outlook en Internet Explorer gevaar om besmet te raken met een wormvirus.
Een van de belangrijkste voordelen van Linux of een ander Unix-gebaseerd besturingssysteem voor een onderwijsomgeving is echter de toegevoegde educatieve waarde. Door uw leerlingen de kans te geven om met Linux te leren werken, verwerven ze een grondige kennis van de werking van een besturingssysteem. Je kunt het vergelijken met een wagen. Iemand die al eens onder de motorkap gekeken heeft en weet hoe de wagen werkt, kan verbeteringen aanbrengen en eventuele problemen verhelpen. Hetzelfde geldt voor computers: dankzij Linux leren de leerlingen zelfstandiger te denken en te handelen dan hun leeftijdsgenoten die Windows gebruiken.
Tijd voor een verandering?
Tegenwoordig is het antwoord op die vraag volmondig ‘ja’. Linux biedt duidelijk voordelen die een commercieel besturingssysteem en de bijbehorende software niet bieden. Voordat u echter beslist om Linux te gebruiken in uw school is het belangrijk om rekening te houden met één groot nadeel van dit OS: de computergebruikers zullen zich een volledig nieuw beeld van een computer moeten eigen maken, en enkele nieuwe technieken, concepten en handelingen aanleren. Dit vereist tijd en geduld.
Bent u echter bereid om een uitdaging aan te gaan, dan vindt u in Linux een zeer functioneel en gebruiksvriendelijk besturingssysteem dat u aangenaam zal verrassen door zijn stabiliteit, flexibiliteit en performantie. Ga de uitdaging aan!
Voor meer informatie kunt u terecht op:
http://www.distrowatch.com
http://www.linuxiso.org
http://www.tinyminds.org
Features
